De programmalijn richt zich op het toekomstbestendig maken van de verslavingszorg via digitale en sociale vernieuwing. Denk aan het ontwikkelen en/of aanpassen van nieuwe producten, processen en diensten die van grote meerwaarde zijn voor cliënten, naasten, professionals en de brede sector. Het doel is om de individuele, klinische en maatschappelijke gevolgen van verslavingsproblematiek te verminderen.
De missie is om door innovatie meer mensen sneller, effectiever en efficiënter te ondersteunen in alle fasen van herstel: van preventie tot en met nazorg.
Daarbij staat een holistische benadering van herstel centraal, waarin niet alleen de cliënt centraal staat, maar ook diens naasten en de bredere verslavingszorgsector worden meegenomen.
De verslavingszorg staat onder druk; er is een tekort aan deskundig personeel, terwijl de vraag naar hulp stijgt en de problematiek waarmee mensen zich aanmelden steeds complexer wordt. We moeten blijven meebewegen en de zorg écht anders (gaan) organiseren om toekomstbestendig te blijven.
Innovaties helpen de verslavingszorg te verbeteren en toekomstbestendig te maken.
De programmalijn is een netwerk waarin inspireren, leren, ontwikkelen en verbeteren centraal staan. Het bestaat uit professionals van aangesloten instellingen van Verslavingskunde Nederland, waaronder ervaringsdeskundigen, zorgprofessionals, onderzoekers, beleidsadviseurs en bestuurders. Zij komen minimaal elk kwartaal samen in wisselende samenstellingen.
1. Het inventariseren en delen van (wetenschappelijk) onderbouwde en veelbelovende innovaties in de verslavingszorg en het herstelveld. Hierbij wordt kennis en ervaring uitgewisseld en worden samenwerkingsverbanden en implementatiestrategieën ontwikkeld.
2. Het project ‘Artificial Intelligence (AI) ondersteunt herstel bij cliënten met een verslaving’, gericht op de ontwikkeling van een AI-coach (applicatie) die helpt signalen van terugval eerder te herkennen. De AI-coach reikt vervolgens de juiste oplossingsstrategieën aan om hiermee om te gaan.
Van 2020–2022 lag de focus op het versterken van het netwerk en kennisdeling over innovaties zoals e-health, data-uitwisseling, virtual reality, gamification, AI, robotica, domotica en wearables.
In 2023 ontstond de ontwikkeling van een gezamenlijke sectorinnovatie: ‘AI ondersteunt herstel bij verslaving’. In 2024 kreeg dit project draagvlak vanuit het bestuur van Verslavingskunde Nederland, waarna in 2025 de ontwikkeling van de AI-coach is gestart.
Eind 2025 is een eerste prototype opgeleverd. In 2026 wordt dit getest door ervaringsdeskundigen en daarna door cliënten.
Innovatie staat niet op zichzelf, maar is verbonden met andere programmalijnen binnen Verslavingskunde Nederland, zoals Datamanagement, Preventie en vroegsignalering, Uniforme werkwijzen en Sociale inclusie. Deze thema’s worden meegenomen in de ontwikkeling van innovaties, terwijl andersom ook wordt verkend hoe innovaties binnen deze thema’s een plek kunnen krijgen. Zo ontstaat een gezamenlijke aanpak die bijdraagt aan duurzame herstelprocessen en toekomstbestendige verslavingszorg.
Wil je meer weten of meedenken? Neem dan gerust contact op met programmacoördinator Linde van de Put.
Verslavingskunde Nederland is onderdeel van Verslavingskunde Nederland © 2026
