Nieuwe trends onder risicojongeren: vapes, snus en online gokken in opmars, blijkt uit landelijke Antenne Regiomonitor 2025-2026

Alcohol, nicotone en cannabis blijven de meest gebruikte middelen onder risicojongeren, maar vapes, snus, 3-MMC en ketamine komen op. Dat blijkt uit de landelijke Antenne Regiomonitor Drugs, Gokken en Risicojongeren 2025-2026. Ook blijkt dat online gokken een groeiend risico vormt voor kwetsbare jongeren. De monitor onderstreept het belang van vroegtijdige preventie en een gezamenlijke aanpak van middelengebruik, gokken en sociale kwetsbaarheid.

De vijfde Antenne Regiomonitor is door onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam uitgevoerd in opdracht van Verslavingskunde Nederland. Voor dit landelijke onderzoek werkten deze partijen samen met preventiewerkers van tien verschillende verslavingsinstellingen.

Twee jongeren zitten op een trap

De belangrijkste trends:

  1. Nicotinegebruik blijft sterk stijgen

Vapen en snus zijn inmiddels vrijwel overal aanwezig. Het gebruik neemt toe, begint op jongere leeftijd en raakt steeds verder genormaliseerd. Jongeren komen eenvoudig aan nicotineproducten via sociale media, leeftijdsgenoten en informele handel op school. Professionals signaleren een grotere afhankelijkheid van nicotineproducten en tegelijkertijd een onderschatting van de gezondheidsrisico’s.

  1. Cannabis blijft dominant

Cannabis wordt in vrijwel alle onderzochte jongerengroepen gebruikt. Het gebruik is overwegend stabiel, maar neemt in een derde van de jongerengroepen toe. Cannabis wordt steeds vaker gezien als normaal onderdeel van het dagelijks leven en wordt gebruikt voor ontspanning (minder stress) en sociale binding. Professionals maken zich zorgen over effecten op schoolprestaties, motivatie en mentale gezondheid.

  1. Online gokken verdient meer aandacht

Voor het eerst is gokken systematisch onderzocht. Professionals zien nadat online gokken, sportweddenschappen en gokken via illegale platforms steeds toegankelijker zijn geworden – een alarmerende ontwikkeling. De problematiek blijft vaak verborgen, maar gaat regelmatig samen met schulden, psychische problemen, middelengebruik en delinquent gedrag.

  1. 3-MMC blijft populair, ondanks verbod

De monitor laat zien dat de vraag naar 3-MMC en vergelijkbare middelen niet verdwenen is. Integendeel: 3-MMC is inmiddels populairder dan amfetamine en cocaïne. Tegelijkertijd zien professionals bij jongeren meer negatieve ervaringen, afhankelijkheid en psychosociale problemen.

  1. Ketamine raakt verder ingeburgerd

Ketamine verschuift van nicheproduct naar een middel dat steeds vaker voorkomt in uitgaans- en jongerenculturen. Hoewel het gebruik minder wijdverspreid is dan cannabis of nicotine, groeit de zorg over problematisch gebruik en gezondheidsrisico’s.

Opvallende verschillen met eerdere jaren

  • De sterke opmars van vapes en snus zet door en is duidelijk zichtbaarder dan in voorgaande metingen.
  • 3-MMC blijft groeien, ondanks wetgeving die de beschikbaarheid moest beperken.
  • Ketamine wordt door meer professionals genoemd dan in eerdere jaren.
  • Lachgasgebruik neemt verder af, mede door regelgeving en grotere bekendheid van de risico’s.
  • Cocaïne en amfetamine spelen een minder prominente rol dan enkele jaren geleden.
  • De eerdere zorgen rond drillrap en messenbezit lijken af te nemen; professionals signaleren minder obsessie met wapens dan in voorgaande metingen.
  • Het onderscheid tussen stad en platteland wordt kleiner: sociale media maken middelen in vrijwel heel Nederland eenvoudig toegankelijk.

Risicogedrag bij verslaving ontwikkelt zich steeds vaker online

De monitor laat zien dat risicogedrag zich steeds vaker online ontwikkelt, zowel bij middelengebruik als gokken. Preventie zal daarom nog sterker moeten inzetten op vroegsignalering, ouderbetrokken­heid, online leefwerelden van jongeren en samenwerking tussen zorg, onderwijs, jongerenwerk en gemeenten. Positieve rolmodellen, zinvolle dagbesteding en langdurige begeleiding blijven volgens professionals de belangrijkste beschermende factoren.

Bekijk de volledige Antenne Regiomonitor 2025-2026.

Over Antenne Nederland

Antenne Nederland 2025-2026 schetst een actueel beeld van risicojongeren en hun middelengebruik, verteld door preventiewerkers. De Regiomonitor ondersteunt professionals en beleidsmakers in het sociale- en veiligheidsdomein bij het begrijpen en duiden van alcohol- en drugsgebruik in risicogroepen die beginnen te experimenteren of al fors gebruiken, met alle gezondheidsrisico’s van dien.

Lees meer op: www.hva.nl/antenne