Nieuw advies Gezondheidsraad: geen veilige ondergrens voor alcoholgebruik
De Gezondheidsraad stelt in een nieuw advies dat er geen veilige ondergrens bestaat voor alcoholgebruik. Met andere woorden: elke hoeveelheid alcohol kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Daarom is het volgens de Gezondheidsraad het gezondst en veiligst om geen alcohol te drinken.
Dit komt ook uit steeds meer wetenschappelijk onderzoek naar voren: alcohol brengt meer gezondheidsrisico’s met zich mee dan lange tijd werd aangenomen. Mensen met mentale problemen vormen een risicogroep voor problematisch alcoholgebruik. Door hun onderliggende aandoening lopen zij een grotere kans om problematisch alcoholgebruik te ontwikkelen. Bijvoorbeeld als ze alcohol gebruiken om met negatieve emoties om te gaan. Dit kan resulteren in het verergeren van de onderliggende aandoening, een trager verloop van de behandeling of een negatieve invloed op het herstel.
Alcohol nog altijd grootste hulpvraag
Dat probleem is significant: alcohol is namelijk nog altijd de grootste hulpvraag in de Nederlandse verslavingszorg, bleek uit de recent gepubliceerde cijfers van het Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem (LADIS). In 2025 waren bijna 30.000 mensen in behandeling voor alcoholproblematiek, goed voor ruim 40 procent van alle hulpvragen in de verslavingszorg.
Stevige aanpak alcoholschade is cruciaal
Deze cijfers onderstrepen het belang van een stevige aanpak van alcoholschade. Investeren in preventie, vroegsignalering en een sterke preventieve infrastructuur is cruciaal om gezondheidsproblemen en verslaving zoveel mogelijk te voorkomen. Alleen door structureel in te zetten op preventie kunnen we de maatschappelijke en persoonlijke gevolgen van alcoholgebruik terugdringen.
Vroegsignalering alcoholproblematiek
Verslavingskunde Nederland werkt op verschillende manieren actief aan de vroegsignalering van alcoholproblematiek.
In het Samenwerkingsverband Vroegsignalering Alcoholproblematiek (SVA) zetten Verslavingskunde Nederland, het Trimbos-instituut en Tranzo zich samen in om alcoholproblematiek vroegtijdig te signaleren en aan te pakken. Dit doen zij door professionals te ondersteunen bij het verbeteren van de vroegsignalering van en doorverwijzing bij alcoholproblematiek.
Vanwege het risico dat mensen met mentale problemen lopen op problematisch alcoholgebruik, en vanwege de samenhang tussen alcoholgebruik en mentale gezondheid, is er binnen het Samenwerkingsverband Vroegsignalering Alcoholproblematiek speciale aandacht voor vroegsignalering in de ggz. Onder het Samenwerkingsverband Vroegsignalering Alcoholproblematiek valt de werkgroep Tweede Lijn, die zich richt op de betere vroegsignalering van alcoholproblemen in ziekenhuizen en ggz-instellingen. De Nederlandse ggz zet zich actief in om alcoholgebruik in de ggz expliciet onderdeel te maken van de aandacht voor een gezonde leefstijl en waar gebruik problematische vormen aanneemt voor een goede samenwerking tussen ggz en de verslavingszorg.
Aandachtsfunctionarissen en Allesoverdrinken.nl
De aandachtsfunctionarissen van preventieafdelingen van de lokale verslavingszorginstellingen werken samen om het thema vroegsignalering alcoholproblematiek lokaal op de agenda zetten.
Professionals, maar ook drinkers en naasten kunnen informatie en ondersteuning vinden op Allesoverdrinken.nl, hét landelijke platform om alcoholgebruik te verminderen, beheerd door Verslavingskunde Nederland.
